NL case study: Nijmegen, verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en het energieverbruik

Auteur: Maarten van Ginkel, planner duurzame ontwikkeling, Nijmegen

case study nijmegen 4De Grote Boel maakt deel uit van een groter gebied dat door de stad Nijmegen is aangewezen voor uitbreiding. Het ligt ten noorden van het centrum, aan de noordkant van de rivier de Waal. De locatie is op het concessiegebied van een stadsverwarming. De warmte voor dit systeem wordt gegenereerd door de afval verbrandingsinstallatie in het zuid-westen van Nijmegen. Andere nieuwbouw ontwikkelingen en bestaande woongebieden worden ook aangesloten op het systeem. De gemeente Nijmegen heeft een energie-strategie voor de stad geformuleerd, genaamd Power to Nijmegen, waarvan het doel is om nul fossiele energieverbruik te bereiken in 2045.

case study nijmegen 3Tijdens de case study werden de oorspronkelijke stedenbouwkundige plannen voor het gebied Grote Boel geëvalueerd met de GPR Stedenbouw tool. Oorspronkelijk was de planning gericht op landschapsontwikkeling. Aan de randen van het nieuwe gebied was begroeiing gepland en verwarming zou worden geleverd door stadsverwarming. Na evaluatie van de case study met de GPR tool, tonen de resultaten aan dat de focus op de ontwikkeling van landschap loont met de hoogste prestaties op het thema Gebruikskwaliteit. Door de economische crisis is de vraag naar nieuwe huizen tijdelijk verlaagd, waardoor een vertraging in het ontwikkelingsproces van de Grote Boel veroorzaakte. Maar dit bood ook de gelegenheid om het plan opnieuw te evalueren met GPR Stedenbouw en verschillende scenario’s voor deze ontwikkeling te evalueren:

  • integratie van duurzame energie,
  • leefbaarheid en de flexibiliteit van het plan,
  • plaatsing van groene ruimten en,
  • verkeersstructuur geoptimaliseerd voor fietsen.

case study nijmegen 1

Het resultaat van de evaluatie van die scenario’s was een aangepast plan met een sterkere nadruk op het gebruik van de fiets, een betere balans in de groene ruimten en een hogere kans op succes voor de uitvoering van de ontwikkeling zoals gepland. Duurzame energie is meer in het stedenbouwkundig ontwerp geïntegreerd. De verbeterde focus op duurzame ontwikkeling in het project trok ontwikkelaars van nieuwe bouwconcepten, zoals GB4All die 60 woningen zal bouwen in een bijna nul-energie-concept en overtuigde de traditionele ontwikkelaars zoals Heijmans Bouwbedrijf ook de markt 0-energie-woningen in de Grote Boel ontwikkeling. De visualisatie van de prestaties van het gebied heeft ook geleid tot een verbetering van de samenwerking tussen deskundigen (energie-experts in de stedelijke planning). Het gaf de mogelijkheid om de gelijkenis van de problemen vast te stellen die moeten worden opgelost in andere stadsontwikkelingen, wat leidt tot een nauwere samenwerking met de naburige stad Arnhem.

case study nijmegen 2

Translated from the final SUSREG report, pages 9-10.